Dozajlama Sistemi Fiyatlarını Belirleyen Teknik Özellikler

 

Dozajlama Sistemi Fiyatları ve Yatırım Maliyetini Belirleyen En Önemli Teknik Özellikler

 

Yeni bir endüstriyel üretim hattı kurarken veya kapasite artırımı (revizyon) planlarken, bir makine satın alma bütçesi (CAPEX) hazırlayan tesis yöneticilerinin veya satın alma departmanlarının karşısına genellikle şaşırtıcı derecede geniş ve değişken bir fiyat yelpazesi çıkacaktır. Birbirine fiziksel olarak neredeyse çok benzeyen, broşürde aynı işi yapıyor gibi görünen iki makine veya sistem teklifi arasında neden bazen 3-4 kata varan orantısız fiyat farkı (fiyat uçurumu) olduğunu mantıklı bir şekilde anlamak için, sac kasaların arkasındaki gizli mühendisliği, metalurjik kaliteyi ve en önemlisi elektronik komponent (otomasyon) sınıfını çok iyi analiz etmek, satıcının teknik argümanlarını iyi sorgulamak gerekir.

 

Bir tesise kurulan dozajlama makinesinin sadece ucuz olduğu için satın alınması, ilerleyen aylarda üretim fireleri, sürekli bozulan sensörler ve mekanik tıkanmalar yüzünden oluşan üretim duruşları (downtime) ile asıl maliyeti kat kat çıkarır. Fiyatı doğrudan etkileyen teknolojik farkların temelini ve cihazların nasıl çalıştığını öğrenmek için [https://ommix.com.tr/blog/dozajlama-sistemlerinde-gravimetrik-ve-volumetrik-farklar] makalemizi detaylı okuyabilirsiniz. Şimdi bir endüstriyel tartım makinesi yatırım maliyetini ve satıcıların liste fiyatlarını temelinden belirleyen en somut mühendislik faktörlerine yakından ve şeffafça bakalım.

 

Mekanik Gövde, Şase Ağırlığı ve Metal Alaşım Malzeme Kalitesi

 

 

Dozajlama makinesinin dış gövdesinde, alt taşıyıcı şasesinde ve içinde dönen taşıyıcı helezonlarında (yapraklarında) kullanılan sacın ve metalin cinsi/kalınlığı, teklifteki fiyatı en acımasız ve doğrudan değiştiren en büyük mekanik kalemdir. Standart, boyanmış ST37 kalite karbon çelikten (siyah sacdan) ince et kalınlığıyla üretilen bir makine imalat maliyeti açısından çok uygundur ancak korozyona, neme, aside ve yoğun aşınmaya karşı hiçbir direnci (dayanıklılığı) yoktur.

 

Gıda ve İlaç Segmentinde Maliyet Sıçraması

 

Gıda, veterinerlik, tıbbi ilaç veya aşındırıcı kimya sektörlerinde regülasyonlar (FDA/GMP) gereği zorunlu olan, gıdaya tam uyumlu AISI 304 veya çok daha pahalı, korozyon/asit dirençli AISI 316L paslanmaz çelik saf malzeme kullanıldığında ise, makinenin sadece hammadde malzeme maliyeti (paslanmaz sacın borsa fiyatı nedeniyle) doğal olarak 2-3 kat artar. Buna bir de TIG/Argon kaynağı ve iç ayna polisaj (parlatma işçiliği) eklenince fiyat farklılaşır. 

 

Makine Mekanik Gövde / Helezon Malzemesi	Genel Cihaz Bütçesine Yaklaşık Maliyet Etkisi	Sanayide Onaylı Kullanım Amacı ve Üretim Alanı
İnce Saclı ST37 Karbon Çelik + Standart Endüstriyel Boya	Çok Düşük Maliyet (Ekonomik Başlangıç Segmenti)	Kaba tarım uygulamaları, maden, çimento, kömür tozu, gıda dışı aşındırıcı olmayan kuru tozlar
Kalın Etli AISI 304 Paslanmaz Çelik + Endüstriyel Kaynak	Orta - Yüksek Seviye Maliyet (Endüstriyel Standart)	Plastik polimer granüller, boya masterbatchleri, genel kuru gıda (buğday un, tuz, küp şeker)
AISI 316L Paslanmaz + Lazer Kaynak + Kusursuz İç/Dış Ayna Polisaj (Hijyenik CIP Tasarım)	En Yüksek Maliyet (Premium / Pharma Sınıfı)	Asidik ve laktik sıvı gıdalar (salça, süt ürünleri), tıbbi ilaç sanayi kapsülleri, aşırı klorlu ve tuzlu güçlü agresif kimyasallar

 

Sistemin Zekası ve Otomasyon Seviyesi: Volumetrik mi Yoksa Gravimetrik mi?

 

 

Fiziksel demir kütlesinden (makine şasesinden) sonra faturadaki fiyatı belirleyen en büyük teknolojik ve zihinsel kalem şüphesiz sistemin otomasyon (zeka) altyapısıdır. Satın alacağınız en basit, derme çatma bir volumetrik dozajlama sistemi genellikle sadece bir redüktörlü asenkron motor ve elektrik panosundaki basit (hatta bazen invertörsüz kontaktörlü) bir sürüş şalteri (aç/kapa mantığı) içerir. Bu ucuzdur ancak üretimde sıfır garanti sunar.

 

Teknolojinin Maliyeti: Loadcell, PLC, SCADA

 

Ancak teknolojik bir atılım yapıp tam otomasyonlu gravimetrik (ağırlık ölçen veya Loss-in-Weight / kayıplı tartım) akıllı bir üretim sistemine geçildiğinde; sistemin altına konulan yüksek çözünürlüklü, paslanmaz (IP68) loadcell'ler, verileri işleyecek pahalı ve lisanslı PLC cihazları (Siemens S7-1500 gibi), çok renkli operatör HMI dokunmatik ekranlar ve o mili-voltları saniyede binlerce kez okuyan özel Alman üretimi ağırlık okuma sensör modülleri (SIWAREX vb. AD çeviriciler) devreye girer. Bu teknolojik sensörlerin tamamı ithal ve Euro (döviz) bazlı olduğu için sistemi doğal olarak pahalılaştırır.

 

Makinede Bulunan Komponent Grubu	Ekonomik Seçim (Uygun Fiyat / Stok / Düşük Dayanım)	Premium Endüstriyel Seçim (Yüksek Maliyet / 7-24 Uzun Ömür / Kararlılık)
Beyin / Otomasyon (PLC ve Ekran)	Asya/Uzakdoğu menşeli ucuz, desteği olmayan standart röleli / zayıf PLC donanımlı küçük panolar	Siemens S7/S1500 serisi veya Allen Bradley / Geniş ve Dayanıklı Kapasitif Dokunmatik HMI SCADA arayüzü
Sensör ve Tartım Grubu (Loadcell/Hücre)	Standart alüminyum döküm alaşım, OIML C1, sadece IP65 (Suya kısmi/toza tam dayanım), dış ortamdan etkilenen	Tamamen lazer kaynaklı paslanmaz blok, IP68 veya IP69K sınıfı, ısı kompanzasyonlu, yüksek çözünürlüklü OIML C3 / C6 sertifikalı
Mekanik Güç, Motor & Redüktör Şanzıman	İsmi bilinmeyen veya yerli fason üretim standart, ısınan, ağır ve verimsiz tahrik aktarım grupları	Yüksek enerji verimli (IE3/IE4), bakım gerektirmeyen sentetik yağlı özel rulmanlı ithal (Nord, SEW vb.) uzun ömürlü dişli gruplar

 

Sıkça Sorulan Sorular

 

Pahalı ve son teknoloji bir dozajlama makinesi yatırımının mali amortisman (ROI) süresi tesiste ortalama ne kadardır?

Eğer fabrikanızda o anki hammadde (boya, katkı vb.) tüketim firesi veya tamamen atılan (ıskartaya ayrılan) hatalı üretim lot oranınız zaten yüksekse (ve operatör hırsızlık/dökülme hataları varsa), bu işi otomatiğe bağlayan kaliteli bir gravimetrik sistem; hiç el değmeden yarattığı hassasiyet ve tasarruf sağladığı pahalı hammaddelerle o aradaki dev fiyat farkını kendini kapasiteye bağlı olarak 6 ay ila 1.5 yıl içinde nakit olarak tamamen çıkarıp (amorti edip) kar yazmaya başlar.

 

Düşük bütçeler için piyasadaki ucuz ikinci el (kullanılmış/revizyonlu) dozajlama makinesi veya helezon alınır mı, riskleri nelerdir?

Özellikle loadcell tartım kefeleri ve PLC panoları kısımları tamamen kapalı elektronik ürünler olduğu için aşırı voltajdan, titreşimden veya hor kullanımdan çok yıpranmış ve yorulmuş (fatigue) olabilir, içini göremezsiniz. Ayrıca eski çelik helezonların (özellikle kum çekmiş vida yapraklarının) milimetrik olarak jilet gibi aşınmış (incelmiş) olma ihtimali neredeyse %100'dür. Sıfır sistem; garanti belgesi, yazılım uyumu ve anında yerinde üretici teknik servis garantisi sunduğu için fabrikaların 7/24 kesintisiz üretim planında çok daha ucuz ve güvenli bir yatırımdır.

 

Firma tarafından verilen fiyat teklifinde sistemin sahada kurulumu, boru kaynağı ve PLC devreye alma (Commissioning) süreci fiyata genellikle dahil midir?

Bu durum satıcıya göre kesinlikle değişmekle birlikte; genellikle OMMIX gibi kurumsal ve profesyonel endüstriyel çözüm sunan firmalar, makineyi kapıya bırakıp gitmez; mekanik montajı, kablo tavası çekimlerini, elektrik otomasyon devreye almasını, boşta kuru testlerini ve ardından en önemli kısım olan hammaddeli ıslak test (commissioning ve kalibrasyon) çalışmalarını tamamen fiyat teklifi paketinin (anahtar teslim - turnkey) doğal bir içinde, ücretsiz bir operasyon standardı olarak sunar.

 

Fabrika sahamdaki dar tavan ölçülerime uygun özel bir kapasiteli makine (Örn: yassı bunker) yaptırmak standart kutulu olanlardan çok daha pahalı mıdır?

Evet. Üreticilerin kataloglarındaki (broşür) standart stok makineleri seri (bant usulü) üretildiği için mühendislik (Ar-Ge) payı maliyetleri sıfırlanmış ve malzeme sarfiyatları optimize edilmiş son derece ekonomiktir. Firmanıza özel mühendislik lazer hesabı yapılan (tailor-made) tasarımların statik dayanım testleri (FEA), makine mühendisi 3D çizim eforu, şase büküm kalıp hazırlıkları ve özel kesim üretim (projelendirme) adam/saat maliyetleri cihazın fiyatını mutlaka orantılı şekilde bir miktar yukarıya çekecektir.

 

Fabrikadaki uzun vadeli periyodik işletme ve bakım maliyetleri (OPEX kalemleri) açısından hangi tip sistem genel olarak çok daha ucuzdur?

Sadece bakım açısından bakılırsa Volumetrik sistemlerin arıza yapabilecek nazlı bir sensörü (loadcell), karmaşık ekranlı bir panosu, ince kalibrasyonu veya hassas data kablosu olmadığı (sadece demir, motor ve basit kontaktör olduğu) için operatör veya mekanik bakım seviyesiyle (OPEX) yedek parça ve işletme maliyetleri gravimetrik (akıllı) makinelere göre her zaman çok daha düşüktür.

 

Bütçesi kısıtlı bir yatırım için dozajlama makinesi fiyatlarını (teklifi) biraz daha düşürmek adına satıcı ile görüşürken mühendislik olarak hangi modüllerden 'asla' taviz verilmemelidir?

Dış kasanın estetiğinden, gövde sacının kalınlığından veya poliüretan boya yerine standart boya kullanılmasından tasarruf (iskonto) talep edilebilir veya basit motor sürücü markaları fason seçilebilir, ancak fiyat ucuzlasın diye 'asla' Loadcell (tartım sensörü) çözünürlük kalitesinden (Örn: IP65 ucuz OIML C1 sınıfı yerine sızdırmaz IP68/69K sınıfı alınmalı) ve PLC yazılımının donanımsal (işlemci) kararlılığından zerre kadar taviz (kesinti) verilmemelidir. Aksi takdirde, eksik teknoloji yüzünden sistem körleşir ve her vardiyada sızan hammadde ziyanı (fire/çöp) fabrikanın faturasına gizli olarak işlenmesi kaçınılmaz bir mühendislik gerçeğidir.

 

Toz dozajlama yatırımı yapmadan önce sistemin temel çalışma prensiplerini ve mekanik farklarını yeniden hatırlamak  Dozajlamada Volumetrik ve Gravimetrik Tartım Farkları  ana rehberimize geri dönebilirsiniz.

 

Fabrikanıza özel toz dozajlama sistemleri ve gerekli tüm teknik bilgiler için  Dozajlama Sistemleri  ürünümüzü inceleyebilirsiniz.